Identificeren

Zo logisch eigenlijk dat we ons identificeren met onder andere, onze naam, ons werk, en diverse eigenschappen zowel de positieve als negatieve. En toch zou je kunnen stellen dat er iets vreemd aan is, vreemd in de zin van ‘ben ik dat dan’? Bij identificatie zeggen we al snel ‘zo ben ik’ en de hierna volgende verkenning start een onderzoek naar de onderbouwing hiervan. Niet zozeer omdat er geen identificatie zou mogen zijn, integendeel, maar dat er meer is…zoals onze pre- en post-identificatie?

Identificatie

Zoals bij de intro is gemeld zijn we gewend ons te identificeren met onze naam en diverse andere aspecten die kenmerkend zijn voor ons als individu (uiterlijk, eigenschappen, vaardigheden, talent, enz.). Dit blijkt prettig, praktisch en nodig in ons sociale en maatschappelijke leven. Het is echter een geleidelijk proces dat niet ineens een gegeven is. Zo word je redelijk onwetend en puur geboren en krijg je het nodige aangeleerd en opgelegd als ‘zo ben je’ of ‘zo moet je zijn’. Maar hoe is het dan met die onwetendheid, die puurheid, hoe verhoudt zich dat tot deze identificatie én… is onze identificatie een absoluut gegeven?

Pré-identificatie

Een term die wellicht minder gebruikt wordt, staat hier voor de tijd dat er weinig of geen besef is van wie we zijn. We zijn geboren, het is een tijd waarin alles nieuw is; wij zijn nieuw, het leven om ons heen is nieuw en we hebben ons lichaam eigen te maken en te leren omgaan met onze omgeving vice versa. Onze omgeving is meestal blij met ons en we worden veelal bewonderd en krijgen diverse goede wensen mee voor ons leven. Deze tijd van pre-identificatie is misschien wel de meest overeenkomstige tijd van ons menszijn, echter dit is nog onbewust én… al snel vergeten want we hebben en moeten nog veel leren.

Over-identificatie

Ons besef van onze oorspronkelijke staat kan vergeten zijn of is ondergesneeuwd door o.a. aangeleerde of opgelegde gedragsregels, overtuigingen en of nare ervaringen, deze staat wordt hier over-identificatie genoemd. Bij ‘over-identificatie’ wordt het als een gegeven ervaren; ‘zo ben ik’ of ‘ik ben nu eenmaal zo’. Over-identificatie kan ook gaan over onze emoties en/of conclusies over onszelf, die ons soms flink kunnen beperken of juist over-waarderen. Op zich hoeft dat geen groot probleem te zijn, doch het benadrukt wel verschillen; de verschillen tussen jou en mij én wellicht ook het gemis van het besef dat je meer bent dan ‘dat’. Verder kunnen verschillen vanuit dit perspectief gemakkelijker benadrukt worden en zelfs vervormen tot polariteiten met denkbare en soms ook herkenbare gevolgen.

Onder-identificatie

Als er over-identificatie is, dan is onder-identificatie te verwachten. Denk bij deze variant bijvoorbeeld aan het onvoldoende besef van kwaliteiten waar je als mens over beschikt en die je ook kunt inzetten en ontwikkelen. Bij onder-identificatie komen wij veelal onvoldoende tot ons recht. Het leven leven kan niet geheel geleefd worden omdat andere aspecten belangrijker lijken. Bijvoorbeeld bij over-identificatie van angst en onzekerheid, kan er een flinke ‘rem’ op ons vrije leven zitten. Regelmatig zal een bepaalde mate van over-identificatie samenhangen met een bepaalde mate van onder-identificatie. Ook bij onder-identificatie kan sprake zijn van onvoldoende besef van onze oorspronkelijke staat.

Post-identificatie

Onze post-identificatie staat hier voor het besef en bewustzijn dat we meer zijn dan onze identificatie. We onderkennen en ervaren onze oorspronkelijke staat, waardoor we én onze identificatie hebben én realiseren dat we oorspronkelijker en universeler zijn als mens dan we eerder wellicht dachten. Dit besef is waarschijnlijk niet zo simpel als het lijkt, waarschijnlijk omdat de maatschappij en veel om ons heen, meer lijkt te gaan over identificatie en over- of onder-identificatie.

Tijdelijkheid

Naast een gebalanceerde identificatie is er nog een relevant aspect is, namelijk de tijdelijkheid ervan. Of het nu ons lichaam, ons uiterlijk, onze eigenschappen, talenten en vaardigheden zijn, ze zijn veranderlijk. Het belang van ons besef van de veranderlijkheid, zit hem vooral in de relativering van onze identificatie. Hierbij kan het besef en de ervaring van onze oorspronkelijkheid een geschenk zijn. Hoewel het abrupte of geleidelijke, en/of het gedeeltelijk of het gehele verlies van onze identificaties veelal ook een vorm van rouw met zich meebrengt. Tijdelijkheid hoeft niet alleen negatief te zijn, denk bijvoorbeeld aan jezelf weten aan te passen, of herstel na een periode van ziekte.

Relevantie

Of het besef van pre- en post-identificatie relevant is, zal waarschijnlijk voor ieder van ons verschillen. Voor mij als schrijver van deze blog ligt de relevantie in de verbondenheid en oorspronkelijkheid van ons mensen, daar zit onze overeenkomst. Hoe sterker onze gehechtheid aan identificatie, hoe lastiger het kan zijn om ons met (onze) andere identificaties te verbinden. In haar extreme vorm kan zich dat op micro-niveau uiten in onder andere: ruzie, afwijzen en veroordelen, maar ook bewonderen en op  macro-niveau op uitsluiten en in extremere vorm oorlog. We doden geen soldaten, we doden onze medemens die net zo puur en oorspronkelijk is als wij, doch door over-identificatie is verworden tot vijand vice versa.

Resumé

In deze blog wordt een mogelijk nadeel verkend van identificatie, hier genoemd als ‘over/onder-identificatie’. Waardoor we onze oorspronkelijkheid en puurheid -deels of geheel- vergeten kunnen zijn. Er is niets mis met identificatie zolang we -als het even kan- onze oorspronkelijkheid en puurheid van onszelf en die van anderen niet uit het oog verliezen. Onze post-identificatie heeft besef van zowel de identificatie als de pre-identificatie van ons als mensen, inclusief besef van onze over- en onder-identificatie, waardoor onze wederzijds verbondenheid of het zoeken hiernaar mogelijk is. Dit kan in bepaalde situaties of met sommige medemensen ook heus een uitdagende en herkenbare struggle zijn ;-). Doch is naar mijn mening de moeite waard naar een meer tolerant en verbonden samenzijn.

Karel van Nimwegen is werkzaam als Psychosociaal therapeut (Gestalt, Somatic Experiencing) en Coach bij hartsupport.nl en loopbaansupport.nl. De artikelen, blogs brengen veelal een beperkte doch zinvol geachte en of uitdagende toelichting van bepaalde psychosociale onderwerpen onder de aandacht, waarbij therapie en/of coaching perspectief kan bieden. Feedback is welkom via het contactformulier.

keywords: identificatie, polarisatie, verbondenheid, oorsprong, oorspronkelijkheid, verdeeldheid.